แร่ธาตุเสริมพัฒนาการเด็ก ช่วยให้ลูกฉลาดสมวัย มีอะไรบ้าง?

1 ก.ค. 24

แร่ธาตุเสริมพัฒนาการเด็ก

เด็กวัย 3 ปีแรก ควรได้รับสารอาหารจำเป็นอย่างครบถ้วน เพื่อเสริมสร้างพัฒนาการทางด้านร่างกายควบคู่ไปกับสมอง รวมทั้งการสร้างพฤติกรรมเชิงบวก และส่งเสริมให้ลูกน้อยได้วิ่งเล่นในสนาม ทำให้อารมณ์ดีอยู่เสมอ และอีกสิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้ก็คือ “แร่ธาตุเสริมพัฒนาการเด็ก” ช่วยให้ลูกฉลาดสมวัย แร่ธาตุเหล่านี้จะมีอะไรบ้าง มาติดตามกันต่อเลย!

แร่ธาตุ จำเป็นต่อพัฒนาการเด็กอย่างไร?

เชื่อว่าถ้าพูดถึงเรื่องอาหารเสริมเด็ก คุณพ่อคุณแม่มักจะนึกถึง “วิตามิน” มาเป็นอันดับแรก แต่รู้หรือไม่ว่า วิตามินไม่สามารถถูกดูดซึมได้เลยหากปราศจากแร่ธาตุ ฉะนั้น แร่ธาตุจึงเป็น “สารอาหารเล็ก ๆ ที่ร่างกายขาดไม่ได้”

ภญ. เสาวลักษณ์ ตุรงคราวี ภาควิชาเภสัชกรรม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า ถึงแม้ว่าร่างกายจะสังเคราะห์วิตามินบางตัวได้เอง แต่กลับไม่สามารถผลิดแร่ธาตุได้เลยสักตัว ยกตัวอย่างแร่ธาตุที่ช่วยเสริมการทำงานให้วิตามินทำงานได้มีประสิทธิภาพ เช่น

วิตามิน A ทำงานร่วมกับแร่ธาตุอย่าง แคลเซียม แมกนีเซียม ฟอสฟอรัส ซีลีเนนียม และสังกะสี ได้ดีที่สุด
วิตามิน C ทำงานร่วมกับแร่ธาตุแคลเซียม โคบอลต์ ทองแดง เหล็กและโซเดียม
วิตามิน E ทำงานได้ดีหากได้ร่วมกับแร่ธาตุ แคลเซียม เหล็ก แมงกานีส ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม ซีลีเนียม โซเดียม และสังกะสี เป็นต้น

ฉะนั้นการรับประทานเพียงวิตามินเพียงอย่างเดียว โดยปราศจากแร่ธาตุนั้น อาจจะทำให้เด็กได้รับประโยชน์จากวิตามินได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ และนอกจากนี้ ถ้าเด็กขาดแร่ธาตุก็อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพได้ เช่น ถ้าเด็กขาดธาตุเหล็กจะทำให้เกิดภาวะโลหิตจางได้ เป็นต้น และแร่ธาตุยังมีส่วนสำคัญในการส่งเสริมพัฒนาการของเด็ก ๆ อีกด้วย

3 แร่ธาตุเสริมพัฒนาการเด็ก ช่วยให้ลูกฉลาดสมวัย

1. น้ำนมแม่

สารอาหารที่สำคัญต่อการพัฒนาสมองของลูกตั้งแต่แรกเกิดก็ คือ น้ำนมแม่ มีแร่ธาตุถึง 3 ชนิด ได้แก่ ธาตุเหล็ก แคลเซียม และไอโอดีน สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี กรมการแพทย์ แนะนำให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ตั้งแต่แรกเกิด นมแม่มีสารอาหารครบถ้วน และช่วยส่งเสริมพัฒนาการของลูกน้อย การเสริมอาหารตามวัยที่มีกรดไขมันจำเป็น ไอโอดีน กลุ่มวิตามินบี และสารอาหารให้ครบถ้วน จำเป็นสำหรับทารกอายุ 6 เดือนขึ้นไป เพื่อเพิ่มความฉลาดทางเชาวน์ปัญญา (IQ) ความจำ และอารมณ์ดี

2. ธาตุเหล็ก

ธาตุเหล็ก (Iron) มีความสำคัญมากต่อพัฒนาการของร่างกาย และสมอง ตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา โดยเฉพาะในหนึ่งปีแรกของชีวิต มีการศึกษาทั่วโลกพบว่าการขาดธาตุเหล็กในวัยทารก จะมีปัญหาต่อสมองโดยเฉพาะด้านเชาว์ปัญญา สมาธิ และปฏิภาณไหวพริบ (Cognitive Function)

การขาดธาตุเหล็กยังทำให้มีภาวะโลหิตจาง ทำให้มีการเจริญเติบโตของร่างกายต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ย อาจพบว่าเด็กมีความสูงน้อยกว่าเกณฑ์เฉลี่ย การขาดโภชนาการที่ถูกต้องอาจทำให้ติดเชื้อ และเจ็บป่วยได้ง่าย

อาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เหมาะสำหรับลูกวัยเรียนรู้ ได้แก่ เนื้อสัตว์ต่าง ๆ โดยเฉพาะเนื้อแดง, เลือด, ตับ, เครื่องในสัตว์, ธัญพืช เช่น ซีเรียล ข้าวโอ๊ต จมูกข้าวสาลี เป็นต้น, แป้ง, ไข่แดง, อาหารทะเล, ปลา, เป็ด, ไก่, ผักใบเขียวเข้ม เช่น คะน้า ตำลึง ผักโขม ผักบุ้ง บรอกโคลี หน่อไม้ฝรั่ง เป็นต้น, ถั่วเมล็ดแห้งต่าง ๆ

ปริมาณธาตุเหล็กที่แนะนำที่ร่างกายควรได้รับต่อวัน สำหรับกลุ่มเด็กปฐมวัย :

นายแพทย์ธีรภัทร อัตวินิจตระการ สำนักโภชนาการ กรมอนามัย ได้ระบุว่า ความต้องการธาตุเหล็กสำหรับการเจริญเติบโตนั้นจะแตกต่างกันไปตามวัยในช่วง 4–6 เดือนแรกของชีวิตทารกจะอาศัยธาตุเหล็กที่สะสมในร่างกายตั้งแต่ระยะที่ยังอยู่ในครรภ์มารดา ทารกอายุ 6 เดือน 2 ปี ควรได้รับอาหารเสริมที่มีธาตุเหล็กอย่างเพียงพอ เนื่องจากธาตุเหล็กเป็นแร่ธาตุที่มีความจำเป็นต่อพัฒนาการเรียนรู้ของเด็ก

เด็กทารก จะได้รับธาตุเหล็กอย่างเพียงพอจากนมแม่
อายุ 6-11 เดือน ต้องการธาตุเหล็ก 11 มก. ต่อวัน
อายุ 1-3 ปี ต้องการธาตุเหล็ก 7 มก. ต่อวัน
อายุ 4-8 ปี ต้องการธาตุเหล็ก 10 มก. ต่อวัน

อ่านเรื่องธาตุเหล็กเพิ่มเติม -> 5 เหตุผลที่ควรเสริมธาตุเหล็กให้ลูก

3. สังกะสี

สังกะสี (Zinc) เป็นแร่ธาตุที่สำคัญต่อร่างกายมากมาย โดยเฉพาะการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ภายในร่างกายเกือบทุกระบบ ล้วนมีสังกะสีเข้าไปเกี่ยวข้อง เช่น ช่วยรักษาสมดุลของระบบประสาทสมองทำให้รู้สึกสดชื่น กระปรี้กระเปร่า, มีส่วนในการสังเคราะห์โปรตีน และคอลลาเจนในกระบวนการเจริญเติบโตของเด็ก, เป็นองค์ประกอบของสารต้านอนุมูลอิสระที่มีอยู่ในร่างกาย ช่วยป้องกันการเสื่อมของเซลล์ในร่างกาย เป็นต้น

มีงานวิจัยในเด็ก พบว่าระดับของฮอร์โมนเกรลินในเลือดมีความสัมพันธ์โดยตรงกับระดับความเข้มข้นของแร่ธาตุสังกะสีในเส้นผมของเด็ก โดยระดับความเข้มข้นของแร่ธาตุสังกะสีที่ต่ำ มีผลกระทบต่อระดับของฮอร์โมนเกรลิน ทำให้เด็กมีปัญหาเบื่ออาหาร ไม่หิว กินนมน้อย ไม่กินข้าว (ซึ่งมีผลกระทบต่อระบบประสาทและสมอง)