เทคนิค “การล้างจมูก” ลดภูมิแพ้ ไซนัสอักเสบ ไอเรื้อรัง

การล้างจมูก

การล้างจมูก อาจจะดูน่ากลัวเมื่อเห็นตอนแรก แต่จริง ๆ การล้างจมูกทำได้ไม่ยาก โดยเฉพาะเด็ก ๆ ที่มีปัญหาภูมิแพ้ ไซนัส ไอเรื้อรัง หากทำเป็นประจำ จะช่วยลดโอกาสเกิดหวัดในเด็กได้ สุขภาพดีขึ้น หลับสบาย ไม่ตื่นมาน้ำมูกไหลตอนเช้า หรือไอกลางดึก

อาการ ที่ดูเหมือนเป็นหวัด จริง ๆ แล้วอาจจะไม่ใช่ แต่เป็นอาการของไซนัสอักเสบได้ รู้จักกับไซนัสอักเสบ

ไซนัสอักเสบทำให้ ไอเรื้อรัง ได้อย่างไร?

ไซนัสเป็นโพรงอากาศ ซึ่งมีช่องทางออกเล็ก ๆ เข้าสู่จมูก เมื่อเป็นหวัดหรือในเด็กที่เป็นภูมิแพ้ทำให้เยื่อจมูกบวม และอุดกั้นทางออกนี้ ทำให้มีการคั่งค้างของสารภายในโพรงไซนัส และเกิดการอักเสบ เด็กจะมีไข้ น้ำมูกข้นเหลือง หรือเขียวเป็นเวลานาน และเนื่องจากด้านหลังของรูจมูกติดต่อกับคอ น้ำมูกจะไหลไปด้านหลังลงคอ โดยที่หลาย ๆ ครั้ง คุณพ่อคุณแม่ไม่เคยเห็นว่าลูกมีน้ำมูกออกมาเลย น้ำมูกที่ไหลลงคอนี่เองทำให้ระคายและไอ

การล้างจมูก คืออะไร?

การล้างจมูก เป็นการทำความสะอาดโพรงจมูก หรือ ไซนัส โดยการใช้น้ำเกลือฉีดล้าง เพื่อเอาน้ำมูก หนอง สิ่งสกปรกในโพรงจมูก หรือโพรงหลังจมูก หรือ ไซนัส ซึ่งเกิดจากการอักเสบออก ทำให้โพรงจมูกโล่ง บรรเทาอาการคัดจมูก คัน จาม น้ำมูกไหล แสบจมูก ปวดจมูก หรือปวดบริเวณไซนัส นอกจากการล้างสิ่งสกปรกต่าง ๆ แล้ว การล้างจมูกยังมีดีมากกว่านั้น

การล้างจมูก

ทำไมต้องล้างจมูก ประโยชน์ของการล้างจมูก

- ช่วยล้างน้ำมูก หรือ หนองบริเวณโพรงจมูก และหลังโพรงจมูก ทำให้มีปริมาณน้ำมูกหนอง

- ช่วยบรรเทาอาการหวัดเรื้อรัง ช่วยให้ อาการคัดจมูก คัน จาม น้ำมูกไหล แสบจมูก ปวดจมูก ดีขึ้น

- ช่วยลดน้ำมูกหรือเสมหะที่ไหลลงคอ

- ช่วยล้าง และช่วยระบายหนองจากไซนัส ลดโอกาสการเกิดไซนัสอักเสบ

- ช่วยป้องกันการลุกลามของเชื้อโรคจากจมูก และไซนัสขึ้นไปหูชั้นกลาง หรือลงไปสู่ปอด

- ช่วยลดจำนวนเชื้อโรค มลพิษ สารก่อภูมิแพ้ สิ่งระคายเคือง และ สารที่เกิดจากปฏิกิริยาของร่างกายที่มีต่อสารก่อภูมิแพ้ในโพรงจมูก และ/หรือ ไซนัส

- ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นแก่เยื่อบุจมูก

- ช่วยบรรเทาอาการคัดแน่นจมูก ถ้าใช้น้ำเกลืออุ่นล้างจมูก โดยทำให้เยื่อบุจมูกยุบบวม ทำให้หายใจโล่งขึ้น

- ช่วยบรรเทาอาการระคายเคือง และลดการอักเสบในจมูก

- การล้างจมูกก่อนการพ่นยา หรือหยอดยาในจมูก (ในกรณีแพทย์สั่งยาพ่นจมูก หรือยาหยอดจมูกให้ใช้) จะทำให้ยาสัมผัสกับเยื่อบุจมูกได้มากขึ้น ออกฤทธิ์ได้ดี มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น

- ช่วยชะล้างคราบสะเก็ดแข็งของเยื่อบุจมูก ไซนัส หลังการผ่าตัด หรือหลังการฉายแสงออก ทำให้แผลในโพรงจมูก และไซนัสหายเร็วขึ้น ป้องกันการเกิดพังผืดซึ่งทำให้รูจมูกหรือไซนัสตีบแคบ

- การล้างจมูกก่อนพ่นยาในโพรงจมูก จะทำให้ยาสัมผัสกับเยื่อบุจมูกได้มากขึ้น และยังช่วยให้ยา
ออกฤทธิ์ได้ดีขึ้นอีกด้วย

การล้างจมูก

http://www.fda.moph.go.th/Pages/HomeP_D2.aspx

อุปกรณ์สำหรับการล้างจมูก

1. ลูกยางแดง หรือ กระบอกฉีดยาพลาสติก (Syringe) ขนาด 10-20 ซีซี
2. น้ำยาล้างจมูกทั่วไป ใช้น้ำเกลือปกติ ความเข้มข้น 0.9% หาซื้อได้จากโรงพยาบาล ร้านขายยา
3. ภาชนะสำหรับใส่น้ำเกลือ แก้ว หรือถ้วยสะอาด
4. กะละมัง หรือ อ่างล้างหน้า ภาชนะสำหรับรองรับน้ำเกลือที่มีน้ำมูก หนอง สิ่งแปลกปลอม หรือเสมหะปนออกมาหลังล้างจมูก ที่จะออกมาทางจมูก และปาก
5. กระดาษ หรือ ผ้าขนหนู สำหรับเช็ดน้ำที่เปื้อนหน้าตอนล้างจมูก

วิธีการล้างจมูก ขั้นตอนง่าย ๆ ทำได้เองที่บ้าน

1. ถ้ามีเวลา ควรอุ่นน้ำเกลือก่อนการล้างจมูกเสมอ การอุ่นน้ำเกลือ เพื่อให้น้ำเกลือมีอุณหภูมิพอเหมาะกับเยื่อบุจมูก หากไม่อุ่นอาจทำให้คัดจมูกหลังล้างได้

2. การอุ่นน้ำเกลือ อาจทำการอุ่นในไมโครเวฟ หรือตั้งไฟให้พออุ่น ควรทดสอบกับหลังมือเสียก่อน น้ำเกลือควรจะอุ่นในขนาดที่หลังมือทนได้

3. ล้างมือให้สะอาดก่อนทำการล้างจมูกทุกครั้ง

4. สั่งน้ำมูกออกก่อนล้างจมูก

5. ใช้ลูกยางแดง หรือกระบอกฉีดยา ดูดน้ำเกลือที่อุ่นได้ที่แล้วในขนาดน้อยๆก่อนเช่น ประมาณ 10-15 ซีซี ในผู้ใหญ่ หรือประมาณ 5 ซีซี ในเด็ก

6. ผู้ที่จะล้างจมูกควรนั่งโน้มตัวไปข้างหน้า และก้มหน้าเล็กน้อยให้อยู่เหนือภาชนะรองรับน้ำเกลือซึ่งวางอยู่บนโต๊ะหรืออยู่เหนืออ่างล้างหน้า ควรเริ่มล้างจมูกข้างที่โล่งกว่าหรือจมูกข้างที่คัดน้อยกว่าก่อน

7. นำปลายกระบอกฉีดยา หรือ ลูกยางแดงใส่เข้าไปในจมูกข้างที่จะล้างเล็กน้อย อ้าปากไว้แล้วหายใจเข้าเต็มที่แล้วกลั้นหายใจไว้

8. ดันกระบอกสูบของกระบอกฉีดยาเบา ๆ ให้น้ำเกลือไหลเข้าไปในจมูกช้า ๆ หลังจากที่น้ำเกลือส่วนใหญ่ออกมาจากจมูกหรือปากแล้ว จึงจะหายใจตามปกติได้ สิ่งสำคัญ ระหว่างที่น้ำเกลือเข้าปากไปในโพรงจมูก จะต้องกลั้นหายใจไว้ เพื่อป้องกันไม่ให้สำลักได้

9. ถ้าเริ่มคุ้นเคยแล้ว ลองล้างให้ทั่วโพรงจมูก โดยดันน้ำเกลือเข้าไปในโพรงจมูกทุกทิศทาง เช่น ทางขวา ซ้าย ด้านบนและล่างของโพรงจมูก เพื่อชะล้างน้ำมูกหรือสิ่งสกปรกในโพรงจมูกออกได้ทั่วทั้งโพรงจมูก

10. การล้างจมูกแต่ละครั้งนั้น ควรล้างจนกว่าจะรู้สึกว่าจมูกโล่ง ไม่มีน้ำมูกหรือสิ่งสกปรกอะไรคั่งค้างในจมูก และควรล้างจนกว่าน้ำเกลือที่ออกมาจากจมูกและปาก จะใสเหมือนกับน้ำเกลือที่ฉีดเข้าไปในโพรงจมูก จึงจะหยุดการล้างได้

11. หลังล้างจมูกเสร็จทุกครั้ง ควรล้างอุปกรณ์ที่ใช้ล้างจมูกให้สะอาดด้วยน้ำสบู่ หรือ น้ำยาล้างจาน แล้วล้างด้วยน้ำประปาจนสะอาด แล้วผึ่งให้แห้ง

12. ล้างมือให้สะอาด หลังการล้างจมูกทุกครั้ง

ใครบ้างที่ควรล้างจมูก

การล้างจมูก ไม่ได้ทำเฉพาะคนที่เป็นภูมิแพ้ หรือ ไซนัสอักเสบเท่านั้น คนธรรมดาที่แข็งแรงดี แล้วอยากล้างทำความสะอาดในโพรงจมูกก็สามารถทำได้ ใครบ้างที่ควรล้างจมูก

- คนธรรมดาทั่วไปที่ไม่ได้เจ็บป่วย
- ผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากการติดเชื้อ หรือ เป็นหวัด
- ผู้ป่วยโรคไซนัสอักเสบ
- ผู้ป่วยโรคริดสีดวงจมูก
- ผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบเหี่ยวฝ่อ
- ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดจมูก หรือไซนัส
- ผู้ป่วยที่ได้รับการฉายแสงบริเวณจมูก หรือไซนัส

ถึงแม้การล้างจมูก จะมีประโยชน์ แต่ก็เป็นเพียงวิธีที่ช่วยบรรเทาอาการภูมิแพ้ ไซนัสอักเสบ หรืออาการหวัด ไอเรื้อรัง สิ่งสำคัญ คือ การดูแลร่างกายให้แข็งแรง หากมีหวัด เป็นไข้ อาการไอ ภูมิแพ้ ควรพยายามรักษา ให้หายให้เร็วที่สุด หรือเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ ที่จะทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยขึ้น

Expert ดีดี" ไอ หวัด ปวดท้อง อย่าปล่อยให้เรื้อรัง ปรึกษาฟรี คลิกเลย!

กดติดตาม GedGoodLife เพื่อสุขภาพดีดีทาง Facebook ได้ --> ที่นี่

ถาม-ตอบ
ปัญหาสุขภาพ