“วัคซีนเด็ก” ไขข้อข้องใจทุกเรื่องที่พ่อแม่อยากรู้

คงไม่มีพ่อแม่คนไหนที่อยากเห็นลูกน้อยเจ็บป่วย ดังนั้นการรับวัคซีนเด็กตามกำหนดเป็นเรื่องที่จำเป็นอย่างยิ่ง แต่ยังมีพ่อแม่หลายคนที่ข้องใจเกี่ยวกับ “วัคซีนเด็ก”

ลูกต้องรับวัคซีนอะไรบ้าง วัคซีนสำคัญอย่างไร มีข้อห้าม ข้อควรระวังอะไรบ้างในการให้ลูกฉีดวัคซีน สารพัดคำถามเกี่ยวกับวัคซีนเด็ก เรามีคำตอบตรงนี้แล้ว  

ทำไมถึงต้องฉีดวัคซีนให้เด็ก?

  • การฉีดวัคซีน คือการสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็ก ป้องกันโรคร้ายแรง โดยเฉพาะโรคติดต่อที่เกิดกับเด็ก
  • ป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดต่อ และอาจจะกำจัดโรคได้หมดไปได้เลย อย่างโรคในเด็กหลายโรค เช่น หัด คอตีบ ไอกรน และโปลิโอ ในปัจจุบันนี้ไม่ค่อยมีแล้ว

“วัคซีนเด็ก” ที่ต้องฉีดมีวัคซีนอะไรบ้าง?

  1. วัคซีนพื้นฐานหรือวัคซีนจำเป็น คือ วัคซีนที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้เด็กไทยทุกคนต้องได้รับ ซึ่งสามารถรับได้ฟรีจากสถานบริการสาธารณสุขของรัฐ ได้แก่
    • วัคซีนวัณโรค
    • วัคซีนตับอักเสบบี
    • วัคซีนรวมคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี
    • วัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน
    • วัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก
    • วัคซีนโปลิโอวัคซีนรวมหัด-คางทูม-หัดเยอรมัน
    • วัคซีนไข้สมองอักเสบเจอี
    • วัคซีนเอชพีวี
  1. วัคซีนทางเลือกหรือวัคซีนเสริม คือวัคซีนที่ทางสาธารณสุขประเมินว่าไม่จำเป็น คือพบเจอโรคไม่บ่อย ไม่รุนแรง หรือมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง ซึ่งทางรัฐไม่สามารถจัดหาให้กับเด็กได้ทั้งหมด หากต้องการรับวัคซีนเสริมต้องเสียค่าใช้จ่ายเอง ได้แก่
    • วัคซีนตับอักเสบเอ
    • วัคซีนอีสุกอีใส
    • วัคซีนฮิบ
    • วัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดคอนจูเกต
    • วัคซีนโรต้า
    • วัคซีนเอชพีวี
    • และวัคซีนรวม
    • ฯลฯ

ประเภทของการรับวัคซีนมีอะไรบ้าง?

    • วัคซีนแบบรับประทาน เช่น วัคซีนโปลิโอชนิดหยอด วัคซีนไวรัสโรต้า
    • วัคซีนแบบพ่นทางจมูก เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิ
    • วัคซีนแบบฉีดเข้าทางผิวหนัง เช่น วัคซีนป้องกันวัณโรค
    • วัคซีนฉีดเข้าใต้ผิวหนัง เช่น วัคซีนหัด-หัดเยอรมัน-คางทูม วัคซีนอีสุกอีใส
    • วัคซีนแบบฉีดเข้ากล้ามเนื้อ เช่น วัคซีนคอตีบไอกรนบาดทะยัก

รับวัคซีนเด็กหลายชนิดพร้อมกันได้ไหม?

  • วัคซีนเด็ก โดยทั่วไปสามารถให้ในวันเดียวกันได้
  • หากให้วัคซีนไม่พร้อมกัน ถ้าเป็นวัคซีนชนิดเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ เช่น วัคซีนหัด-หัดเยอรมัน-คางทูม วัคซีนอีสุกอีใส ควรห่างกันอย่างน้อย 1 เดือน ถ้าเป็นวัคซีนชนิดเชื้อตาย จะให้ห่างกันกี่วันก็ได้

ทำไมฉีดวัคซีนแล้วยังป่วยอยู่?

ถึงแม้จะรับวัคซีนแล้ว แต่ก็ยังมีโอกาสป่วยได้อยู่ เพราะวัคซีนบางชนิด แค่ลดความเสี่ยงการเกิดโรค หรือช่วยไม่ให้เกิดอาการป่วยที่รุนแรง

ข้อห้าม และ ข้อควรระวังเมื่อต้องรับวัคซีน

  • เด็กป่วย มีไข้ ให้รอให้หายดีก่อน ถึงค่อยรับวัคซีน
  • เด็กแพ้อาหารบางชนิด ควรแจ้งคุณหมอก่อน เพราะอาจทำให้แพ้วัคซีน หรือส่วนประกอบบางอย่างในวัคซีน
  • เด็กที่ต้องกินยาบางประเภทอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะยาสเตียรอยด์ ควรแจ้งคุณหมอก่อนรับวัคซีน
  • เด็กมีโรคประจำตัวร้ายแรง เช่น โรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง
  • ถ้าเด็กเคยได้รับเลือดหรือผลิตภัณฑ์จากเลือดมาก่อน อาจต้องเลื่อนออกไปก่อน เพราะวัคซีนที่ได้รับหากมีเชื้ออ่อน อาจไม่ได้ผล

การเตรียมตัวพาลูกไปฉีดวัคซีน

  • อย่าลืมนำสมุดบันทึกการรับวัคซีนของลูกมาด้วยทุกครั้ง
  • หลังรับวัคซีนควรรอสังเกตอาการก่อนกลับบ้านประมาณ 30 นาที เผื่อลูกมีอาการแพ้ หรือผิดปกติจากการรับวัคซีน
  • เมื่อกลับบ้านควรสังเกตอาการของลูกต่อ ถ้าลูกมีอาการชัก มีไข้สูงมาก ควรรีบพาไปพบหมอ
  • หลังวัคซีนอาจมีอาการบวม แดง เจ็บ หรือ มีไข้ได้ ให้ยาแก้ปวด ยาพาราเซตามอล เช็ดตัว ลดไข้ลูกตามปกติ และคอยสังเกตอาการลูกไว้
  • ถ้าไม่ได้รับวัคซีนต่อเนื่องตามกำหนด ให้มารับวัคซีนต่อทันที ไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นใหม่

ปัจจุบันอาจจะมีความเชื่อของบางกลุ่มที่ออกมาต่อต้านการรับวัคซีนในเด็ก ซึ่งเป็นความเชื่ออันตรายที่อาจทำให้เด็กเสี่ยงกับการเจ็บป่วย เสียชีวิต หรือเกิดโรคระบาดขึ้นได้ พ่อแม่ควรพาลูกไปรับวัคซีนให้ครบตามกำหนด เพื่อร่างกายที่แข็งแรง ป้องกันโรคร้ายแรงที่จะเกิดขึ้นได้

"Expert ดีดี" ไอ หวัด ปวดท้อง อย่าปล่อยให้เรื้อรัง ปรึกษาฟรี คลิกเลย!

ติดตามบทความสุขภาพดีดีทาง GedGoodLife Facebook ได้ --> ที่นี่

ถาม-ตอบ
ปัญหาสุขภาพ